Warsztat strategiczny dla zarządu ma sens tylko wtedy, gdy kończy się listą decyzji z nazwiskami osób odpowiedzialnych. Żeby do tego doszło, organizator ustala wcześniej, jakie pytanie zarząd rozstrzyga i kto siedzi przy stole. Do tego dochodzi wybór metod pracy i osoby prowadzącej. Agenda, sala i catering są drugorzędne. Cała praca składa się z trzech etapów: przygotowania, dnia warsztatu i wdrożenia strategii. Zarząd, który przyjeżdża bez pytania, wraca z dobrą atmosferą i niczym więcej.
Czego dowiesz się z tego artykułu?
- Warsztat strategiczny dla zarządu zaczyna się od pytania, nie od agendy
- Kogo zaprosić na warsztat strategiczny?
- Jakie metody pracy sprawdzają się na warsztacie strategicznym?
- Czy warsztat powinien prowadzić ktoś z zewnątrz?
- Co zarząd ma dostać po warsztacie
Warsztat strategiczny dla zarządu zaczyna się od pytania, nie od agendy
Warsztat strategiczny dla zarządu potrzebuje jednego pytania, na które da się odpowiedzieć w ciągu dnia. Bez niego zarząd nie ma wokół czego szukać wspólnego kierunku. „Strategia na przyszły rok” to temat, nie pytanie. Pytaniem jest „którymi grupami klientów zajmujemy się w przyszłym roku” albo „kto w zarządzie odpowiada za transformację sprzedaży”. Chodzi o strategię firmy. Od niej różni się strategia marki, nad którą zwykle pracuje się z agencją.
Pytanie decyduje o wszystkim, co dzieje się później. Od niego zależy, jakie dane do opracowania strategii trzeba przygotować, kogo zaprosić i czy warto sięgnąć po symulację. Jeśli zarząd ma wybrać kierunek, potrzebuje liczb, scenariuszy i krótkiej analizy konkurencji. Jeśli ma ułożyć współpracę we własnym gronie, ważniejsza od danych jest szczera rozmowa o rolach.
Dobrze oddaje to zdanie badacza strategii Henry’ego Mintzberga: „Potrzebujemy więcej myślenia strategicznego, a mniej planowania”. Warsztat, który produkuje grubą prezentację bez wyborów, jest planowaniem. Myślenie strategiczne kończy się decyzją, z czego firma rezygnuje. Celem są konkretne decyzje i plan działania.
Wyślij pytanie członkom zarządu kilka dni przed warsztatem i poproś o odpowiedź w jednym zdaniu. Rozbieżne odpowiedzi to pierwszy materiał do pracy na sali.
Kogo zaprosić na warsztat strategiczny?
Na warsztat strategiczny zaprasza się osoby, które decyzję podejmą, i kluczowe osoby, które będą ją wdrażać. Zarząd, który sam podejmuje decyzje, robi to szybciej, ale łatwiej przeoczy przeszkody widoczne niżej w organizacji. Szeroka kadra wnosi wiedzę o realiach, za to utrudnia rozmowę o napięciach w zarządzie.
Dobrym rozwiązaniem jest dzień podzielony na dwie części. Rano zarząd pracuje sam i uzgadnia stanowisko. Po południu dołączają dyrektorzy i zaczyna się wspólna praca zarządu i kadry zarządzającej. Dyrektorzy sprawdzają stanowisko zarządu z perspektywy procesów i ludzi.
Liczba uczestników zależy od metody. Time Machine, warsztat pracy nad strategią w ofercie Power Shot Game Changers Academy, prowadzi się dla 5 do 40 osób. Przy większej grupie, np. przy warsztacie dla zarządu i kadry, część pracy przenosi się do podzespołów. Zarząd zbiera ich wnioski na koniec.
Każdy zaproszony powinien wiedzieć, po co jest na sali. Osoba zaproszona „dla porządku” albo milczy, albo rozmywa dyskusję.
Jakie metody pracy sprawdzają się na warsztacie strategicznym?
Na warsztacie strategicznym często łączy się kilka metod. Dobór zależy od tego, czy zarząd potrzebuje nowych opcji, testu istniejących pomysłów czy rozmowy o własnej współpracy i szukania wspólnego kierunku. Tabela zestawia metody, które dobrze sprawdzają się w pracy z zarządem.
| Metoda | Do czego służy | Kiedy po nią sięgnąć |
|---|---|---|
| Moderowana dyskusja i burza mózgów | zebranie stanowisk i uzgodnienie priorytetów | zarząd zgadza się co do kierunku, różni się w szczegółach |
| Gra decyzyjna (np. The New Commons Game) | pokazanie, jak zarząd współpracuje pod presją | w zarządzie są napięcia albo rywalizacja między obszarami |
| Symulacja przyszłości (Time Machine) | projektowanie przyszłości i wskazanie decyzji, od których zależy | firma szuka nowego kierunku albo przekłada cele na działania |
| Debata oksfordzka | sprawdzenie tezy argumentami za i przeciw | zarząd jest zbyt jednomyślny wobec ryzykownego pomysłu |
| Analiza pre-mortem | znalezienie przyczyn możliwej porażki | przed decyzją angażującą duży budżet |
Time Machine to metoda pracy strategicznej opracowana przez Scotta Cochrane’a. W Game Changers Academy służy do projektowania przyszłości, identyfikowania kluczowych decyzji i budowania zaangażowania wokół wspólnych celów. Format trwa od 6 do 8 godzin.
Pre-mortem opisał Gary Klein w Harvard Business Review w 2007 roku. Zespół zakłada w nim, że projekt już się nie powiódł, i szuka przyczyn. Wątpliwość wobec pomysłu prezesa łatwiej wtedy zgłosić jako „przyczynę porażki” niż jako sprzeciw. Jednym z ograniczeń metody jest to, że zespół może wskazać również zagrożenia, które się nie zmaterializują.
Gra decyzyjna przydaje się, gdy problem leży w samym zarządzie. W Game Changers Academy The New Commons Game jest punktem wyjścia do rozmowy o tożsamości i celach zespołu zarządzającego.
Czy warsztat powinien prowadzić ktoś z zewnątrz?
Prowadzący z zewnątrz jest lepszym wyborem, gdy w zarządzie są napięcia albo prezes ma mocne zdanie w sprawie pytania warsztatu. Członek zarządu nie może jednocześnie moderować i brać udziału w sporze. Każde jego pytanie zostanie odczytane jako stanowisko.
Moderator z firmy sprawdzi się przy pytaniu operacyjnym i zespole, który dobrze ze sobą współpracuje. Zna organizację, więc przygotowanie trwa krócej.
Dobry prowadzący z zewnątrz rozmawia przed warsztatem z każdym członkiem zarządu osobno. Z tych rozmów powstaje mapa zgody i niezgody, na której opiera scenariusz dnia. Bez nich łatwo odkryć konflikt dopiero na sali, kiedy na jego omówienie zostaje najmniej czasu.
Wybierając prowadzącego, zapytaj o warsztat, w którym zarząd ostro się różnił. Sposób, w jaki o nim opowie, powie więcej niż lista klientów.
Co zarząd ma dostać po warsztacie
Warsztat strategiczny kończy się dopiero wtedy, gdy każda decyzja ma właściciela i datę pierwszego przeglądu. Lista decyzji powinna trafić do uczestników w ciągu kilku dni. Siłę strategii widać w tej liście, a nie w prezentacji. Krótka lista działa lepiej niż pełny zapis dyskusji, w którym ustalenia giną między wątkami.
Datę pierwszego przeglądu ustala się jeszcze podczas warsztatu i wpisuje do kalendarza zarządu. Przegląd odpowiada na dwa pytania: co zostało zrobione i co się zmieniło od warsztatu. Plan pierwszego kwartału z terminami przeglądów nadaje rytm decyzji i chroni przed powrotem do codziennej pracy bez zmian. Gdy zmieniły się założenia, zarząd świadomie koryguje decyzję, zamiast ją porzucać bez słowa. Stały rytm przeglądów łączy warsztat z egzekucją operacyjną.
Siła strategii zależy od tego, co dzieje się na etapie egzekucji operacyjnej. Dla części zarządów warsztat jest początkiem dłuższej pracy. W rocznym programie Master of Business Change warsztaty strategiczne Time Machine są jednym z modułów. Uczestnicy wdrażają tam zmianę we własnej firmie pod opieką mentora.
Przed zamknięciem warsztatu odczytaj na głos listę decyzji z nazwiskami właścicieli. Jeśli ktoś się zdziwi, decyzja nie była uzgodniona.
Najczęściej zadawane pytania
Ile trwa warsztat strategiczny dla zarządu?
Warsztat strategiczny dla zarządu trwa zwykle od kilku godzin do pełnego dnia. W Game Changers Academy format Time Machine, przeznaczony do pracy nad strategią, trwa od 6 do 8 godzin. Krótsze formaty Power Shot zaczynają się od 1,5 godziny i służą do otwarcia tematu albo rozmowy o współpracy zarządu.
Ile kosztuje warsztat strategiczny dla zarządu?
Koszt warsztatu strategicznego zależy od czasu pracy, liczby uczestników i zakresu przygotowania, dlatego Game Changers Academy wycenia go indywidualnie. Na cenę wpływają rozmowy z członkami zarządu przed warsztatem, wybrana metoda, liczba prowadzących i logistyka przy zajęciach stacjonarnych. Wycenę można zamówić na stronie Power Shot.
Ile osób może wziąć udział w warsztacie strategicznym?
Warsztat strategiczny może objąć od kilku do kilkudziesięciu osób, zależnie od metody. Time Machine w Game Changers Academy prowadzi się dla grup od 5 do 40 osób. Przy większej liczbie uczestników praca toczy się w podzespołach, a zarząd zbiera ich wnioski.
Czym warsztat strategiczny różni się od posiedzenia zarządu?
Posiedzenie zarządu służy zwykle formalnym decyzjom, a warsztat strategiczny daje czas na ich wypracowanie. To praca zarządu i kadry zarządzającej nad pytaniem, a nie nad porządkiem obrad. Na warsztacie jest czas na opcje, testowanie pomysłów i rozmowę o różnicach, na które w trakcie zwykłego posiedzenia brakuje miejsca. Decyzje strategiczne zapadają na warsztacie. Jeśli wymagają uchwały, zarząd podejmuje ją zgodnie z umową spółki i swoim regulaminem.
Czy warsztat strategiczny da się przeprowadzić online?
Warsztat strategiczny da się przeprowadzić online, ale najtrudniej jest wtedy rozmawiać o napięciach w zarządzie. Prowadzący słabiej widzi reakcje uczestników i trudniej mu wyczuć, kiedy ktoś się wycofuje. Online dobrze sprawdzają się za to wywiady przed warsztatem dla zarządu i kadry oraz przeglądy planu pierwszego kwartału.
Chcesz rozwijać kompetencje lidera zmiany w swojej organizacji?
Projektujemy programy dla kadry zarządzającej, która na co dzień prowadzi zespoły przez transformacje. Podczas Power Shot pracujemy nad realnymi wyzwaniami Twojego zarządu. W ramach Master of Business Change prowadzimy roczny cykl rozwojowy dla liderów transformacji strategicznej. Trening Lider w Zmianie to z kolei dwudniowy warsztat dla menedżerów prowadzących projekty zmian w swoich organizacjach.